Κυκλοφοριακό χάος στην οδό Ορφέως και στους γύρω δρόμους στον Ελαιώνα, όπου έχουν έδρα μεταφορικές επιχειρήσεις

Άρθρο της ”ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ”

ης Δέσποινας Κόντη

Μια ουρά από δεκάδες εγκλωβισμένα φορτηγά και Ι.Χ. έχει μετατρέψει την οδό Ορφέως σε ένα απέραντο πάρκινγκ. Καυσαέριο, κόρνες, θόρυβος είναι τα συστατικά της καθημερινότητας σε μια περιοχή που οι συγκοινωνιολόγοι αποκαλούν «πίσω αυλή της Αθήνας». Εκεί όπου χτυπάει η καρδιά των εθνικών μεταφορών, οι συνθήκες παραπέμπουν σε κυκλοφοριακή «ζούγκλα», όπως αναφέρουν επαγγελματίες από τα πρακτορεία μεταφορών.

«Είμαι εδώ κολλημένος 2,5 ώρες», λέει στην «Κ» ο Κωνσταντίνος, καθώς προσπαθεί να προσεγγίσει με το όχημά του μεταφορική επιχείρηση, η έδρα της οποίας είναι μόλις λίγα μέτρα πιο κάτω. Η πολύωρη αναμονή είναι μέρος της καθημερινότητάς του. Ειδικοί που γνωρίζουν την κατάσταση κάνουν λόγο για ακατάλληλες υποδομές και για έλλειψη ολοκληρωμένου σχεδιασμού. «Είναι η πίσω αυλή της Αθήνας. Ο,τι πιο άναρχο και ανοργάνωτο. Εδώ και πολλά χρόνια δεν έχει γίνει μια σωστή μελέτη, ούτε κάποιος σχεδιασμός αφενός για τη μετεγκατάσταση αυτών των επιχειρήσεων, αφετέρου για νέες χρήσεις γης, π.χ. πάρκα ή άλλες επιχειρήσεις που θα αναβαθμίσουν την περιοχή του Ελαιώνα. Η Αγίας Αννης είναι ένα οδικό δίκτυο χωρίς διασυνδέσεις, με αδιέξοδα, ενώ όλη η κυκλοφορία εξυπηρετείται από εκεί, με αποτέλεσμα να είναι μονίμως κορεσμένη», αναφέρει στην «Κ» ο Γιώργος Γιαννής, καθηγητής του ΕΜΠ, διευθυντής του Τομέα Μεταφορών και Συγκοινωνιακής Υποδομής. Κατά τον ίδιο, ο νέος κεντρικός σταθμός υπεραστικών λεωφορείων, που είναι κολλημένος εδώ και τουλάχιστον 20 χρόνια, «θα μπορούσε να είναι καταλύτης για την αναβάθμιση της περιοχής».

Συμφόρηση

Οπως αναφέρει και ο Δημήτρης Κιούσης, πρόεδρος της Πανελλήνιας Ενωσης Επιχειρήσεων Διαμεταφοράς (ΠΕΕΔ), οι οδοί Ορφέως, Αγίας Αννης, Αμφιπόλεως, Δημαράκη και Αγίου Πολυκάρπου παρουσιάζουν καθημερινά εικόνα πλήρους κυκλοφοριακής συμφόρησης. Η κατάσταση αυτή έχει ως αποτέλεσμα τη σοβαρή παρεμπόδιση της λειτουργίας μεταφορικών, διαμεταφορικών, εμπορικών αλλά και λοιπών επιχειρήσεων της περιοχής, οι οποίες αδυνατούν να λειτουργήσουν ομαλά. Κατά τον κ. Κιούση, το πρόβλημα τελευταία έχει οξυνθεί δεδομένου πως, μεταξύ άλλων, έχουν μετεγκατασταθεί στην περιοχή της Αγίας Αννης και άλλες εταιρείες από τις γύρω περιοχές.

Η βασική δραστηριότητα διεξάγεται κυρίως από 390 μεταφορικές επιχειρήσεις που στεγάζονται στην ευρύτερη περιοχή του Ελαιώνα, όπου εκτελούν καθημερινά δρομολόγια με περίπου 4.500 φορτηγά, ενώ αυτές τις επισκέπτονται 4.000 φορτηγά από επιχειρήσεις-πελάτες τους.

Το οδικό δίκτυο στην περιοχή δεν μπορεί να υποστηρίξει μεγάλα οχήματα, ενώ δεν υπάρχει σηματοδότηση, ούτε συντήρηση των οδοστρωμάτων, τονίζουν οι ειδικοί.

Ολα αυτά έχουν ως αποτέλεσμα να επιβαρύνονται όχι μόνον οι μικροί δρόμοι του Ελαιώνα, αλλά κυρίως ο πολύπαθος Κηφισός. «Οταν ήρθαμε εδώ το 1976, η Ορφέως ήταν χωματόδρομος και τα οχήματά μας τότε ήταν 6μετρα. Ο δρόμος αυτά τα υποστήριζε. Σήμερα, όμως, το 99% των οχημάτων που εκτελούν δρομολόγια είναι 18μετρα», αναφέρει ο κ. Κιούσης. Κατά τον ίδιο, το κυκλοφοριακό χάος και οι πολύωρες καθυστερήσεις των επαγγελματικών οχημάτων έχουν ως συνέπεια τον περιορισμό των δρομολογίων, προβλήματα στις φορτοεκφορτώσεις και αύξηση του λειτουργικού κόστους των επιχειρήσεων. Εκτός από τη λειτουργία των επιχειρήσεων, υπάρχει αυξημένη επικινδυνότητα για οδηγούς και εργαζομένους.

Μετεγκατάσταση

«Το σωστό είναι να δρομολογηθεί η μετακόμιση όλων των μεταφορικών εταιρειών από τη συγκεκριμένη περιοχή σε άλλη, που εξαρχής θα έχει τη συγκεκριμένη χρήση, κάτι που σημαίνει κατάλληλες υποδομές για την εξυπηρέτηση των βαρέων οχημάτων. Παράλληλα, θα ανακουφιστεί και ο Κηφισός», αναφέρει στην «Κ» ο Πέτρος Ευγενικός, αντιπρόεδρος του Συλλόγου Ελλήνων Συγκοινωνιολόγων. «Τα γεωμετρικά χαρακτηριστικά του οδικού δικτύου δεν μπορούν να υποστηρίξουν την κυκλοφορία τέτοιων οχημάτων, δεν υπάρχει σηματοδότηση, ούτε συντήρηση των οδοστρωμάτων. Οι δρόμοι εκεί είναι όλο λακκούβες και φαγώματα».

«Ανάσα» για τον κλάδο αλλά και για την κίνηση στον Κηφισό θα αποτελούσε το project της μετεγκατάστασης των επιχειρήσεων στη Φυλή μέσα από την ανάπτυξη και τη λειτουργία ενός επιχειρηματικού πάρκου. Το project αφορούσε την ωρίμανση μιας δημοτικής έκτασης προκειμένου να αναπτυχθεί ένα ολοκληρωμένο logistic park, ώστε συντεταγμένα να μπορέσουν να μετακινηθούν και οι επιχειρήσεις από τον Ελαιώνα. Ωστόσο, ο διαγωνισμός του υπερταμείου κρίθηκε άγονος, γεγονός που επιτείνει την ασφυκτική κατάσταση στην περιοχή.

Πηγές της αγοράς τόνιζαν το προηγούμενο διάστημα πως οι υψηλές απαιτήσεις και προϋποθέσεις που έθεσε η πλευρά του Δήμου Φυλής, που είναι και ιδιοκτήτης της έκτασης, τελικά «εκτροχίασαν» τον διαγωνισμό, καθιστώντας το έργο μη βιώσιμο για τους ενδιαφερομένους. Μάλιστα, σύμφωνα με κάποιους, η «σκληρή» αυτή στάση της δημοτικής αρχής, πηγάζει από την εμπλοκή άλλων ιδιωτικών συμφερόντων, που επιθυμούν να αποκτήσουν το ακίνητο για την ανάπτυξη ιδιοχρησιμοποιούμενων εγκαταστάσεων logistics.

Η ΠΕΕΔ υποστηρίζει πως η υφιστάμενη κατάσταση δεν μπορεί να συνεχιστεί και ζητάει από την πολιτεία άμεσες κυκλοφοριακές παρεμβάσεις. Σε πρόσφατη συνάντηση με στελέχη της Τροχαίας Αττικής αλλά και τον Δήμο Αθηναίων, συμφωνήθηκε ως άμεση και αναγκαία παρέμβαση η μονοδρόμηση της οδού Ορφέως, στο τμήμα από την οδό Αμφιπόλεως έως την οδό Αγίας Αννης, η μονοδρόμηση της οδού Δημαράκη, καθώς και η παρουσία της Τροχαίας και της Δημοτικής Αστυνομίας των Δήμων Αθηναίων και Αιγάλεω έως και τις 10 Αυγούστου καθημερινά από τις 08.00 έως και τις 14.00 στην περιοχή για να διευκολύνεται η κίνηση των οχημάτων. Παράλληλα, η ΠΕΕΔ έχει ήδη απευθύνει σχετική επιστολή προς τον Δήμο Αθηναίων, ζητώντας την άμεση δρομολόγηση όλων των απαραίτητων ενεργειών για την υλοποίηση των συμφωνημένων ρυθμίσεων.

Σχέδιο για τη μετακίνηση των εταιρειών στη Φυλή

Του Γιώργου Λιάλιου

Αρχιτεκτονικό διαγωνισμό ιδεών για το πώς θα μπορούσε να «μεταμορφωθεί» η περιοχή του Ελαιώνα πρόκειται να προκηρύξει η Ανάπλαση Α.Ε. Στόχος είναι να δημιουργηθεί ένα νέο όραμα για την περιοχή και να αντιμετωπιστούν βασικά ζητήματα όπως η χαώδης κατάσταση των πρακτορείων των μεταφορικών εταιρειών και η –διαχρονικά άθλια– κατάσταση του σταθμού των ΚΤΕΛ. Τις ανακοινώσεις έκανε ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης, Κωστής Χατζηδάκης, που έχει αναλάβει τον συντονισμό του συνολικού σχεδίου ανάπλασης της περιοχής.

Οπως εκτίμησε, το γήπεδο του Παναθηναϊκού θα ολοκληρωθεί το καλοκαίρι του 2027 και θα λειτουργήσει την ποδοσφαιρική σεζόν 2027-2028. «Θετικό νέο για τον Παναθηναϊκό, θετικό νέο για το ελληνικό ποδόσφαιρο, θετικό νέο για την Αθήνα. Διότι αυτό εδώ το έργο εντάσσεται στη διπλή ανάπλαση. Γύρω από το γήπεδο του Βοτανικού σε μία έκταση περίπου 300 στρεμμάτων, θα γίνουν –γίνονται ήδη, εξελίσσονται– έργα αστικής ανάπλασης με έμφαση στο πράσινο», ανέφερε. 

Οσον αφορά τον αρχιτεκτονικό διαγωνισμό, ο κ. Χατζηδάκης υποστήριξε ότι θα αποτελέσει τη βάση για ένα πρόγραμμα ανάπλασης που θα καλύψει περίπου τα 5.000 από τα 9.000 στρέμματα της περιοχής του Ελαιώνα. «Μέσα σε αυτό εντάσσονται πολλοί χώροι πρασίνου. Είναι η μετακίνηση των μεταφορικών εταιρειών από εδώ, από τον Βοτανικό. Παραμένει βούληση της κυβέρνησης να πάνε στη Φυλή. Είναι η μετακίνηση του σταθμού των ΚΤΕΛ προς τον σταθμό του μετρό, με βάση παλαιότερες ιδέες και σχέδια», επισήμανε.

Το έργο που καλείται να φέρει εις πέρας ο κ. Χατζηδάκης είναι δύσκολο. Στην περιοχή του Ελαιώνα υπάρχουν πλείστα όσα πολεοδομικά ζητήματα: για παράδειγμα, μεγάλο μέρος παραμένει εκτός σχεδίου και εντάσσεται με αποσπασματικές πράξεις εφαρμογής. Επιπλέον, το προεδρικό διάταγμα του 1995 είναι πια ξεπερασμένο και πρέπει να ανανεωθεί – αλλά με βάση επιστημονική μελέτη.  

Η πολιτεία δεν έχει πράξει τις τελευταίες δεκαετίες τίποτα για την περιοχή, πέραν της υπόθεσης του γηπέδου του Παναθηναϊκού και της περιοχής γύρω από αυτό. Την τελευταία δεκαετία έχουν «αλλάξει χέρια» μεγάλες ανενεργές βιομηχανικές μονάδες, με τους περισσότερους ιδιοκτήτες να βρίσκονται σε αναμονή της ολοκλήρωσης του γηπέδου προτού προχωρήσουν στην εμπορική τους αξιοποίηση.